RRS Discovery: Stulecie Odkryć Oceanicznych i Obchody w Dundee

W 2025 roku przypada stulecie nadania statkowi Royal Research Ship (RRS) Discovery statusu pierwszego brytyjskiego statku badawczego. Z tej okazji, w dniach od 12 do 16 września 2025 roku, Narodowe Centrum Oceanografii oraz Dundee Heritage Trust zorganizują w Dundee uroczystości upamiętniające to doniosłe wydarzenie.

Centralnym punktem obchodów będzie otwarcie nowej wystawy „100 lat RRS Discovery” w dniu 13 września 2025 roku, która będzie dostępna dla zwiedzających do końca 2026 roku. Wystawa ta przybliży historię czterech statków RRS Discovery oraz rolę, jaką odegrali naukowcy i technicy w umożliwieniu badań oceanicznych. W ramach wydarzeń zaplanowano również interaktywne stoiska naukowe, podczas których oceanografowie zaprezentują swoje badania, a także prelekcje ekspertów z dziedziny oceanografii i profesjonalistów morskich ze Szkocji. Publiczność będzie miała także okazję do zwiedzania obecnego RRS Discovery (zwodowanego w 2013 roku), który jest najnowocześniejszym, wielozadaniowym statkiem badawczym, zdolnym do eksploracji głębin oceanicznych do 6000 metrów. Wstęp na teren Discovery Point oraz na wszystkie wydarzenia towarzyszące w dniach 12-16 września 2025 roku będzie bezpłatny.

Oryginalny RRS Discovery, zbudowany w 1901 roku, otrzymał tytuł Royal Research Ship w 1925 roku, co zapoczątkowało program Discovery Investigations. Te ekspedycje, trwające od 1925 do 1951 roku, znacząco przyczyniły się do poszerzenia wiedzy na temat migracji wielorybów i ekosystemów Oceanu Południowego, wpływając na regulacje dotyczące przemysłu wielorybniczego. Odkrycia te doprowadziły do wniosków o zagrożeniu wyginięciem kilku gatunków wielorybów, co zainicjowało jedne z pierwszych na świecie działań na rzecz ochrony środowiska morskiego. W uznaniu tych zasług, w 1946 roku powołano Międzynarodową Komisję Wielorybniczą, która w 1982 roku wprowadziła zakaz komercyjnego wielorybnictwa, obowiązujący do dziś.

Dodatkową atrakcją dla zwiedzających będzie możliwość wejścia na maszt „Discovery Mast Climb”, oferująca unikalną perspektywę na statek i miasto. Warto również wspomnieć, że w kwietniu 2025 roku Discovery Point otrzymało grant w wysokości 3,55 miliona funtów z National Lottery Heritage Fund na rewitalizację, w tym stworzenie nowych galerii wystawowych. Te inwestycje podkreślają trwałe dziedzictwo RRS Discovery w dziedzinie nauk morskich.

Misje naukowe statku, takie jak ekspedycja z lat 1901-1904 pod dowództwem Roberta Falcona Scotta, przyczyniły się do odkrycia ponad 500 nowych gatunków i pierwszego zaobserwowania miejsc rozrodu pingwinów cesarskich. Obecny RRS Discovery, zwodowany w Hiszpanii w 2013 roku, jest kluczowym narzędziem w badaniach nad zmianami klimatu i ekosystemami morskimi, badając między innymi obieg wód w północnym Atlantyku oraz magazynowanie dwutlenku węgla w głębinach oceanicznych.